Dwaalleraars én mensen die zich willen laten misleiden – wat zegt de Bijbel hierover?

[Tortelduif 6]

 

Wanneer de Bijbel waarschuwt voor dwaalleraars, lijkt het mij dat we niet alleen naar de dwaalleraar moeten kijken. Er is namelijk ook een tweede kant van het verhaal: de mensen die juist op zoek gaan naar leiders die hun eigen gedachten, verlangens of overtuigingen bevestigen.

Paulus schrijft in 2 Timotheüs 4:3:

“Want er zal een tijd komen dat zij de gezonde leer niet zullen verdragen, maar dat zij, hun gehoor naar hun eigen begeerten richtend, voor zichzelf leraars zullen verzamelen.”

Dat is opvallend. Er staat niet alleen dat er dwaalleraars zullen zijn, maar ook dat mensen voor zichzelf leraars zullen verzamelen. Met andere woorden: er ontstaat een wisselwerking.

De dwaalleraar zegt wat mensen graag willen horen, en mensen zoeken vervolgens de leraar die zegt wat zij graag willen horen.

Dat zien we ook terug in Jesaja 30:10:

“Spreek tot ons aangename dingen, profeteer bedriegerijen.”

De Bijbel legt de verantwoordelijkheid dus niet uitsluitend bij degene die de dwaalleer verkondigt. Ook degene die bewust op zoek gaat naar bevestiging van zijn eigen begeerten draagt verantwoordelijkheid.

Daarom is 1 Johannes 4:1 zo belangrijk:

“Geliefden, geloof niet iedere geest, maar beproef de geesten of zij uit God zijn.”

De vraag zou dus niet moeten zijn: “Zegt deze leraar wat ik graag wil horen?” maar:

“Is wat deze leraar leert daadwerkelijk in overeenstemming met de Schrift?”

En misschien is dat nog wel de moeilijkste toets: ben ik bereid een leer te verwerpen die ik prettig vind, wanneer de Schrift mij laat zien dat die leer niet klopt?

Hoe kijken jullie hier tegenaan? Is dwaalleer vooral een probleem van de dwaalleraar, of ontstaat zij juist in de wisselwerking tussen een dwaalleraar en mensen die graag bevestigd willen worden in hun eigen overtuigingen?

[Tortelduif 6]

Opvallend eigenlijk.

Op een topic met de titel “Waarheid” staan mensen vanuit allerlei denominaties en zelfs obscure religieuze stromingen elkaar uitgebreid te vertellen waarom hún waarheid de juiste is.

Maar een topic over dwaalleraars én de mensen die zelf leraars zoeken die hun eigen begeerten bevestigen staat inmiddels een dag lang stil.

Terwijl Paulus toch niet alleen waarschuwt voor dwaalleraars, maar óók schrijft:

“...zij zullen voor zichzelf leraars verzamelen naar hun eigen begeerten.”
— 2 Timotheüs 4:3

Misschien is de vraag “Wie heeft de waarheid?” uiteindelijk wat minder ongemakkelijk dan de vraag:

“Ben ik bereid de waarheid te aanvaarden wanneer die mijzelf corrigeert?”

Stelletje arrogante prutsers!

[Hopper 850]

Mattheüs 24. 

24 Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan, en zullen grote tekenen en wonderheden doen, alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.

25 Ziet, Ik heb het u voorzegd!

Het is reeds voorzegd, valse christussen en valse profeten zullen opstaan.   En allen zullen beweren dat zij de waarheid in pacht hebben.

[TTC 1.585]

1 minuut geleden zei Hopper:

Mattheüs 24. 

24 Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan, en zullen grote tekenen en wonderheden doen, alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.

25 Ziet, Ik heb het u voorzegd!

Het is reeds voorzegd, valse christussen en valse profeten zullen opstaan.   En allen zullen beweren dat zij de waarheid in pacht hebben.

Ad nauseam is een begrip uit het Latijn en betekent 'tot misselijkwordens toe' of 'tot walgens toe'.

[Tortelduif 6]

12 minuten geleden zei Hopper:

Mattheüs 24. 

24 Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan, en zullen grote tekenen en wonderheden doen, alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.

25 Ziet, Ik heb het u voorzegd!

Het is reeds voorzegd, valse christussen en valse profeten zullen opstaan.   En allen zullen beweren dat zij de waarheid in pacht hebben.

Dat klopt, maar in deze tekst zit volgens mij naast de waarschuwing ook een geruststellende gedachte die gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

Jezus zegt niet alleen dat er valse christussen en valse profeten zullen opstaan die zelfs grote tekenen en wonderen zullen doen. Hij zegt vervolgens:

“...alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.”

Dat “indien het mogelijk ware” vind ik juist veelzeggend. De misleiding zal kennelijk zo overtuigend zijn dat zelfs de uitverkorenen ermee geconfronteerd worden, maar zij zullen uiteindelijk niet tot afval worden gebracht.

Dat sluit ook mooi aan bij Jezus' woorden in vers 25:

“Ziet, Ik heb het u voorzegd!”

De waarschuwing is dus niet: “Misschien is het onmogelijk om waarheid van dwaling te onderscheiden en loopt iedereen gevaar om uiteindelijk verloren te gaan.”

Integendeel: Jezus waarschuwt Zijn volgelingen vooraf voor wat er zal komen.

En daarmee blijft mijn oorspronkelijke punt eigenlijk staan: er zijn valse leraren, maar er is ook de menselijke neiging om naar hen te luisteren. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te vragen “Wie beweert de waarheid te hebben?”, maar ook: “Waarom zou ik deze persoon geloven, en waaraan toets ik zijn leer?”

[Hopper 850]

1 minuut geleden zei Tortelduif:

Dat klopt, maar in deze tekst zit volgens mij naast de waarschuwing ook een geruststellende gedachte die gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

Jezus zegt niet alleen dat er valse christussen en valse profeten zullen opstaan die zelfs grote tekenen en wonderen zullen doen. Hij zegt vervolgens:

“...alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.”

Dat “indien het mogelijk ware” vind ik juist veelzeggend. De misleiding zal kennelijk zo overtuigend zijn dat zelfs de uitverkorenen ermee geconfronteerd worden, maar zij zullen uiteindelijk niet tot afval worden gebracht.

Dat sluit ook mooi aan bij Jezus' woorden in vers 25:

“Ziet, Ik heb het u voorzegd!”

De waarschuwing is dus niet: “Misschien is het onmogelijk om waarheid van dwaling te onderscheiden en loopt iedereen gevaar om uiteindelijk verloren te gaan.”

Integendeel: Jezus waarschuwt Zijn volgelingen vooraf voor wat er zal komen.

En daarmee blijft mijn oorspronkelijke punt eigenlijk staan: er zijn valse leraren, maar er is ook de menselijke neiging om naar hen te luisteren. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te vragen “Wie beweert de waarheid te hebben?”, maar ook: “Waarom zou ik deze persoon geloven, en waaraan toets ik zijn leer?”

Wat Christus ons daar mededeelt is dat we alleen aan Zijn woorden waarde dienen te hechten.   Mededelingen van anderen zijn niet ter zake doende.    Bijvoorbeeld vele dogma's van de kerk zijn ons nooit door Christus Zelf medegedeeld.  Of een buikspreker voor Christus zoals Rudolf Steiner is nooit door Christus aangesteld.    Uiteraard mag een ieder exegese verkondigen (dat doe ik ook) , maar de verantwoording in het verstaan ligt bij het individu. 

Je kunt bijvoorbeeld nooit de waarheid hebben, wie dat verkondigt is een valse profeet.  Je kunt alleen de waarheid verstaan.  (Johannes 8:32)   Alleen al uit dit ene vers kun je begrijpen dat alleen Christus u Zelf de waarheid zal mededelen.   

[TTC 1.585]

Zojuist zei Hopper:

Wat Christus ons daar mededeelt is dat we alleen aan Zijn woorden waarde dienen te hechten.   Mededelingen van anderen zijn niet ter zake doende.    Bijvoorbeeld vele dogma's van de kerk zijn ons nooit door Christus Zelf medegedeeld.  Of een buikspreker voor Christus zoals Rudolf Steiner is nooit door Christus aangesteld.    Uiteraard mag een ieder exegese verkondigen (dat doe ik ook) , maar de verantwoording in het verstaan ligt bij het individu. Je kunt bijvoorbeeld nooit de waarheid hebben, wie dat verkondigt is een valse profeet.  Je kunt alleen de waarheid verstaan.  (Johannes 8:32)   Alleen al uit dit ene vers kun je begrijpen dat alleen Christus u Zelf de waarheid zal mededelen.   

We kunnen alleen maar hopen dat er geen getallen verschijnen, dat zou te simpel worden.

[Tortelduif 6]

16 minuten geleden zei Hopper:

Wat Christus ons daar mededeelt is dat we alleen aan Zijn woorden waarde dienen te hechten.   Mededelingen van anderen zijn niet ter zake doende.    Bijvoorbeeld vele dogma's van de kerk zijn ons nooit door Christus Zelf medegedeeld.  Of een buikspreker voor Christus zoals Rudolf Steiner is nooit door Christus aangesteld.    Uiteraard mag een ieder exegese verkondigen (dat doe ik ook) , maar de verantwoording in het verstaan ligt bij het individu. 

Je kunt bijvoorbeeld nooit de waarheid hebben, wie dat verkondigt is een valse profeet.  Je kunt alleen de waarheid verstaan.  (Johannes 8:32)   Alleen al uit dit ene vers kun je begrijpen dat alleen Christus u Zelf de waarheid zal mededelen.   

Volgens mij wordt het nu wel erg semantisch. Of je zegt ‘de waarheid hebben’ of ‘de waarheid verstaan’ verandert weinig aan de eigenlijke vraag: hoe toets je of wat iemand beweert te verstaan inderdaad overeenkomt met Gods Woord? Want ook jouw uitspraak over Johannes 8:32 is uiteindelijk een uitleg van die tekst. En daarmee zijn we precies weer terug bij het probleem van exegese en toetsing.

[TTC 1.585]

7 minuten geleden zei Tortelduif:

Volgens mij wordt het nu wel erg semantisch. Of je zegt ‘de waarheid hebben’ of ‘de waarheid verstaan’ verandert weinig aan de eigenlijke vraag: hoe toets je of wat iemand beweert te verstaan inderdaad overeenkomt met Gods Woord? Want ook jouw uitspraak over Johannes 8:32 is uiteindelijk een uitleg van die tekst. En daarmee zijn we precies weer terug bij het probleem van exegese en toetsing.

Vroeger was alles veel simpeler, toen maakten we nog vuur met stenen. 

[Tortelduif 6]

2 minuten geleden zei TTC:

Vroeger was alles veel simpeler, toen maakten we nog vuur met stenen. 

Toen we nog hamer en spijkers gebruikten ipv bandenplaksel. Gebakken lucht van tegenwoordig.

[TTC 1.585]

1 minuut geleden zei Tortelduif:

Toen we nog hamer en spijkers gebruikten ipv bandenplaksel. Gebakken lucht van tegenwoordig.

Beetje als Post-it, eerder toevallig ontstaan. 

[Tortelduif 6]

 

Een uitstekend voorbeeld van iemand die haar eigen begeerte boven de waarheid van God stelt en daarin graag bevestigd wil worden, in dit geval door de wolf David de Vos. Die vraagt om een briefje, terwijl er een heel Boek gegeven is...

[Hopper 850]

2 uur geleden zei Tortelduif:

Volgens mij wordt het nu wel erg semantisch. Of je zegt ‘de waarheid hebben’ of ‘de waarheid verstaan’ verandert weinig aan de eigenlijke vraag: hoe toets je of wat iemand beweert te verstaan inderdaad overeenkomt met Gods Woord? Want ook jouw uitspraak over Johannes 8:32 is uiteindelijk een uitleg van die tekst. En daarmee zijn we precies weer terug bij het probleem van exegese en toetsing.

Ik beroep me louter op wat in het Evangelie staat.  Christus zegt: "Ik ben de waarheid". (Johannes 14:6)   En in Johannes 8:32 staat: " En zult de waarheid verstaan, en de waarheid zal u vrijmaken.".

Ik doe geen enkele bewering, in Johannes 8:32 staat dat je Christus kunt verstaan.    Voorts kan geen mens ter wereld toetsten of ik daadwerkelijk de waarheid versta.   Hebben en  verstaan zijn twee verschillende begrippen.

Waar het probleem schuilt is en blijft de exegese van het Evangelie.    Ik leg geheel andere accenten dan anderen.  De doorsnee gelovige wil naar het hiernamaals.   Dat vind ik prima, maar dat is wel strijdig met de zelfverloochening in Mattheüs 16:24.    Je kunt niet én jezelf verloochenen én tegelijkertijd naar het hiernamaals willen.   Sommige gelovigen willen iets wat in strijd is met het Evangelie.

[TTC 1.585]

5 minuten geleden zei Hopper:

Ik beroep me louter op wat in het Evangelie staat.  Christus zegt: "Ik ben de waarheid". (Johannes 14:6)   En in Johannes 8:32 staat: " En zult de waarheid verstaan, en de waarheid zal u vrijmaken.". Ik doe geen enkele bewering, in Johannes 8:32 staat dat je Christus kunt verstaan.    Voorts kan geen mens ter wereld toetsten of ik daadwerkelijk de waarheid versta.   Hebben en  verstaan zijn twee verschillende begrippen. Waar het probleem schuilt is en blijft de exegese van het Evangelie.    Ik leg geheel andere accenten dan anderen.  De doorsnee gelovige wil naar het hiernamaals.   Dat vind ik prima, maar dat is wel strijdig met de zelfverloochening in Mattheüs 16:24.    Je kunt niet én jezelf verloochenen én tegelijkertijd naar het hiernamaals willen.   Sommige gelovigen willen iets wat in strijd is met het Evangelie.

Beter is de helft niet zeggen, dan wordt het makkelijker.

[Tortelduif 6]

20 minuten geleden zei Hopper:

Ik beroep me louter op wat in het Evangelie staat.  Christus zegt: "Ik ben de waarheid". (Johannes 14:6)   En in Johannes 8:32 staat: " En zult de waarheid verstaan, en de waarheid zal u vrijmaken.".

Ik doe geen enkele bewering, in Johannes 8:32 staat dat je Christus kunt verstaan.    Voorts kan geen mens ter wereld toetsten of ik daadwerkelijk de waarheid versta.   Hebben en  verstaan zijn twee verschillende begrippen.

Waar het probleem schuilt is en blijft de exegese van het Evangelie.    Ik leg geheel andere accenten dan anderen.  De doorsnee gelovige wil naar het hiernamaals.   Dat vind ik prima, maar dat is wel strijdig met de zelfverloochening in Mattheüs 16:24.    Je kunt niet én jezelf verloochenen én tegelijkertijd naar het hiernamaals willen.   Sommige gelovigen willen iets wat in strijd is met het Evangelie.

Als jouw verstaan van het Evangelie door niemand getoetst kan worden, waarom zou ik jouw verstaan dan wél moeten aannemen? 

Je formulering levert een aardige paradox op:

“Niemand kan toetsen of ik de waarheid versta.”

Maar zodra jij dat als argument gebruikt om je eigen uitleg te verdedigen, maak je zelf een toetsbare bewering over de betekenis van de Schrift.

[TTC 1.585]

1 minuut geleden zei Tortelduif:

Als jouw verstaan van het Evangelie door niemand getoetst kan worden, waarom zou ik jouw verstaan dan wél moeten aannemen? 

Je formulering levert een aardige paradox op:

“Niemand kan toetsen of ik de waarheid versta.”

Maar zodra jij dat als argument gebruikt om je eigen uitleg te verdedigen, maak je zelf een toetsbare bewering over de betekenis van de Schrift.

Wat wil zeggen, het is misschien nog simpeler dan wat Hopperianen beweren.

[Tortelduif 6]

Zojuist zei TTC:

Wat wil zeggen, het is misschien nog simpeler dan wat Hopperianen beweren.

Hopperdepopsakee, weg ermee met dat inconsequente gekronkel!

[Hopper 850]

5 minuten geleden zei Tortelduif:

Als jouw verstaan van het Evangelie door niemand getoetst kan worden, waarom zou ik jouw verstaan dan wél moeten aannemen? 

Je formulering levert een aardige paradox op:

“Niemand kan toetsen of ik de waarheid versta.”

Maar zodra jij dat als argument gebruikt om je eigen uitleg te verdedigen, maak je zelf een toetsbare bewering over de betekenis van de Schrift.

Jij hoeft mijn verstaan ook niet aan te nemen.    Daar heeft een ander helemaal niks aan.  De betekenis van "het verstaan van de waarheid" krijgt alleen betekenis door het verstaan zelf.

29 minuten geleden bewerkt door Hopper

[TTC 1.585]

2 minuten geleden zei Tortelduif:

Hopperdepopsakee, weg ermee met dat inconsequente gekronkel!

Maak het vooral niet verstaanbaar voor de gewone mens, anders heb je er niets aan.

[Tortelduif 6]

7 minuten geleden zei Hopper:

Jij hoeft mijn verstaan ook niet aan te nemen.    Daar heeft een ander helemaal niks aan.  De betekenis van "het verstaan van de waarheid" krijgt alleen betekenis door het verstaan zelf.

Het gesprek met jou over deze kwestie in het kort:

“Ik versta deze tekst zo.”

“Maar dat volgt niet uit de tekst.”

“Dat doet er niet toe, want jij kunt mijn verstaan niet toetsen.”

Ik lig helemaal in aanbidding voor deze fantastische uitlegger. Ik heb gelukkig maar één half oor nodig: zijn verstaan is immers niet toetsbaar, dus wie ben ik om daar nog vragen over te stellen?

Maar goed, gelukkig hoeven we volgens de Bijbel blijkbaar wél de geesten te beproeven, de Schriften te onderzoeken en profetieën te laten beoordelen. Dat maakt het allemaal toch wat lastiger voor de zelfbenoemde onfeilbare uitlegger.