Dwaalleraars én mensen die zich willen laten misleiden – wat zegt de Bijbel hierover?

[Tortelduif 6]

 

Wanneer de Bijbel waarschuwt voor dwaalleraars, lijkt het mij dat we niet alleen naar de dwaalleraar moeten kijken. Er is namelijk ook een tweede kant van het verhaal: de mensen die juist op zoek gaan naar leiders die hun eigen gedachten, verlangens of overtuigingen bevestigen.

Paulus schrijft in 2 Timotheüs 4:3:

“Want er zal een tijd komen dat zij de gezonde leer niet zullen verdragen, maar dat zij, hun gehoor naar hun eigen begeerten richtend, voor zichzelf leraars zullen verzamelen.”

Dat is opvallend. Er staat niet alleen dat er dwaalleraars zullen zijn, maar ook dat mensen voor zichzelf leraars zullen verzamelen. Met andere woorden: er ontstaat een wisselwerking.

De dwaalleraar zegt wat mensen graag willen horen, en mensen zoeken vervolgens de leraar die zegt wat zij graag willen horen.

Dat zien we ook terug in Jesaja 30:10:

“Spreek tot ons aangename dingen, profeteer bedriegerijen.”

De Bijbel legt de verantwoordelijkheid dus niet uitsluitend bij degene die de dwaalleer verkondigt. Ook degene die bewust op zoek gaat naar bevestiging van zijn eigen begeerten draagt verantwoordelijkheid.

Daarom is 1 Johannes 4:1 zo belangrijk:

“Geliefden, geloof niet iedere geest, maar beproef de geesten of zij uit God zijn.”

De vraag zou dus niet moeten zijn: “Zegt deze leraar wat ik graag wil horen?” maar:

“Is wat deze leraar leert daadwerkelijk in overeenstemming met de Schrift?”

En misschien is dat nog wel de moeilijkste toets: ben ik bereid een leer te verwerpen die ik prettig vind, wanneer de Schrift mij laat zien dat die leer niet klopt?

Hoe kijken jullie hier tegenaan? Is dwaalleer vooral een probleem van de dwaalleraar, of ontstaat zij juist in de wisselwerking tussen een dwaalleraar en mensen die graag bevestigd willen worden in hun eigen overtuigingen?