Dwaalleraars én mensen die zich willen laten misleiden – wat zegt de Bijbel hierover?

[Tortelduif 6]

 

Wanneer de Bijbel waarschuwt voor dwaalleraars, lijkt het mij dat we niet alleen naar de dwaalleraar moeten kijken. Er is namelijk ook een tweede kant van het verhaal: de mensen die juist op zoek gaan naar leiders die hun eigen gedachten, verlangens of overtuigingen bevestigen.

Paulus schrijft in 2 Timotheüs 4:3:

“Want er zal een tijd komen dat zij de gezonde leer niet zullen verdragen, maar dat zij, hun gehoor naar hun eigen begeerten richtend, voor zichzelf leraars zullen verzamelen.”

Dat is opvallend. Er staat niet alleen dat er dwaalleraars zullen zijn, maar ook dat mensen voor zichzelf leraars zullen verzamelen. Met andere woorden: er ontstaat een wisselwerking.

De dwaalleraar zegt wat mensen graag willen horen, en mensen zoeken vervolgens de leraar die zegt wat zij graag willen horen.

Dat zien we ook terug in Jesaja 30:10:

“Spreek tot ons aangename dingen, profeteer bedriegerijen.”

De Bijbel legt de verantwoordelijkheid dus niet uitsluitend bij degene die de dwaalleer verkondigt. Ook degene die bewust op zoek gaat naar bevestiging van zijn eigen begeerten draagt verantwoordelijkheid.

Daarom is 1 Johannes 4:1 zo belangrijk:

“Geliefden, geloof niet iedere geest, maar beproef de geesten of zij uit God zijn.”

De vraag zou dus niet moeten zijn: “Zegt deze leraar wat ik graag wil horen?” maar:

“Is wat deze leraar leert daadwerkelijk in overeenstemming met de Schrift?”

En misschien is dat nog wel de moeilijkste toets: ben ik bereid een leer te verwerpen die ik prettig vind, wanneer de Schrift mij laat zien dat die leer niet klopt?

Hoe kijken jullie hier tegenaan? Is dwaalleer vooral een probleem van de dwaalleraar, of ontstaat zij juist in de wisselwerking tussen een dwaalleraar en mensen die graag bevestigd willen worden in hun eigen overtuigingen?

[Tortelduif 6]

Opvallend eigenlijk.

Op een topic met de titel “Waarheid” staan mensen vanuit allerlei denominaties en zelfs obscure religieuze stromingen elkaar uitgebreid te vertellen waarom hún waarheid de juiste is.

Maar een topic over dwaalleraars én de mensen die zelf leraars zoeken die hun eigen begeerten bevestigen staat inmiddels een dag lang stil.

Terwijl Paulus toch niet alleen waarschuwt voor dwaalleraars, maar óók schrijft:

“...zij zullen voor zichzelf leraars verzamelen naar hun eigen begeerten.”
— 2 Timotheüs 4:3

Misschien is de vraag “Wie heeft de waarheid?” uiteindelijk wat minder ongemakkelijk dan de vraag:

“Ben ik bereid de waarheid te aanvaarden wanneer die mijzelf corrigeert?”

Stelletje arrogante prutsers!

[Hopper 850]

Mattheüs 24. 

24 Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan, en zullen grote tekenen en wonderheden doen, alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.

25 Ziet, Ik heb het u voorzegd!

Het is reeds voorzegd, valse christussen en valse profeten zullen opstaan.   En allen zullen beweren dat zij de waarheid in pacht hebben.

[TTC 1.585]

1 minuut geleden zei Hopper:

Mattheüs 24. 

24 Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan, en zullen grote tekenen en wonderheden doen, alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.

25 Ziet, Ik heb het u voorzegd!

Het is reeds voorzegd, valse christussen en valse profeten zullen opstaan.   En allen zullen beweren dat zij de waarheid in pacht hebben.

Ad nauseam is een begrip uit het Latijn en betekent 'tot misselijkwordens toe' of 'tot walgens toe'.

[Tortelduif 6]

12 minuten geleden zei Hopper:

Mattheüs 24. 

24 Want er zullen valse christussen en valse profeten opstaan, en zullen grote tekenen en wonderheden doen, alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.

25 Ziet, Ik heb het u voorzegd!

Het is reeds voorzegd, valse christussen en valse profeten zullen opstaan.   En allen zullen beweren dat zij de waarheid in pacht hebben.

Dat klopt, maar in deze tekst zit volgens mij naast de waarschuwing ook een geruststellende gedachte die gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

Jezus zegt niet alleen dat er valse christussen en valse profeten zullen opstaan die zelfs grote tekenen en wonderen zullen doen. Hij zegt vervolgens:

“...alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.”

Dat “indien het mogelijk ware” vind ik juist veelzeggend. De misleiding zal kennelijk zo overtuigend zijn dat zelfs de uitverkorenen ermee geconfronteerd worden, maar zij zullen uiteindelijk niet tot afval worden gebracht.

Dat sluit ook mooi aan bij Jezus' woorden in vers 25:

“Ziet, Ik heb het u voorzegd!”

De waarschuwing is dus niet: “Misschien is het onmogelijk om waarheid van dwaling te onderscheiden en loopt iedereen gevaar om uiteindelijk verloren te gaan.”

Integendeel: Jezus waarschuwt Zijn volgelingen vooraf voor wat er zal komen.

En daarmee blijft mijn oorspronkelijke punt eigenlijk staan: er zijn valse leraren, maar er is ook de menselijke neiging om naar hen te luisteren. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te vragen “Wie beweert de waarheid te hebben?”, maar ook: “Waarom zou ik deze persoon geloven, en waaraan toets ik zijn leer?”

[Hopper 850]

1 minuut geleden zei Tortelduif:

Dat klopt, maar in deze tekst zit volgens mij naast de waarschuwing ook een geruststellende gedachte die gemakkelijk over het hoofd wordt gezien.

Jezus zegt niet alleen dat er valse christussen en valse profeten zullen opstaan die zelfs grote tekenen en wonderen zullen doen. Hij zegt vervolgens:

“...alzo dat zij (indien het mogelijk ware) ook de uitverkorenen zouden verleiden.”

Dat “indien het mogelijk ware” vind ik juist veelzeggend. De misleiding zal kennelijk zo overtuigend zijn dat zelfs de uitverkorenen ermee geconfronteerd worden, maar zij zullen uiteindelijk niet tot afval worden gebracht.

Dat sluit ook mooi aan bij Jezus' woorden in vers 25:

“Ziet, Ik heb het u voorzegd!”

De waarschuwing is dus niet: “Misschien is het onmogelijk om waarheid van dwaling te onderscheiden en loopt iedereen gevaar om uiteindelijk verloren te gaan.”

Integendeel: Jezus waarschuwt Zijn volgelingen vooraf voor wat er zal komen.

En daarmee blijft mijn oorspronkelijke punt eigenlijk staan: er zijn valse leraren, maar er is ook de menselijke neiging om naar hen te luisteren. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen te vragen “Wie beweert de waarheid te hebben?”, maar ook: “Waarom zou ik deze persoon geloven, en waaraan toets ik zijn leer?”

Wat Christus ons daar mededeelt is dat we alleen aan Zijn woorden waarde dienen te hechten.   Mededelingen van anderen zijn niet ter zake doende.    Bijvoorbeeld vele dogma's van de kerk zijn ons nooit door Christus Zelf medegedeeld.  Of een buikspreker voor Christus zoals Rudolf Steiner is nooit door Christus aangesteld.    Uiteraard mag een ieder exegese verkondigen (dat doe ik ook) , maar de verantwoording in het verstaan ligt bij het individu. 

Je kunt bijvoorbeeld nooit de waarheid hebben, wie dat verkondigt is een valse profeet.  Je kunt alleen de waarheid verstaan.  (Johannes 8:32)   Alleen al uit dit ene vers kun je begrijpen dat alleen Christus u Zelf de waarheid zal mededelen.   

[TTC 1.585]

Zojuist zei Hopper:

Wat Christus ons daar mededeelt is dat we alleen aan Zijn woorden waarde dienen te hechten.   Mededelingen van anderen zijn niet ter zake doende.    Bijvoorbeeld vele dogma's van de kerk zijn ons nooit door Christus Zelf medegedeeld.  Of een buikspreker voor Christus zoals Rudolf Steiner is nooit door Christus aangesteld.    Uiteraard mag een ieder exegese verkondigen (dat doe ik ook) , maar de verantwoording in het verstaan ligt bij het individu. Je kunt bijvoorbeeld nooit de waarheid hebben, wie dat verkondigt is een valse profeet.  Je kunt alleen de waarheid verstaan.  (Johannes 8:32)   Alleen al uit dit ene vers kun je begrijpen dat alleen Christus u Zelf de waarheid zal mededelen.   

We kunnen alleen maar hopen dat er geen getallen verschijnen, dat zou te simpel worden.