Onderscheidingsvermogen, is de weg nu smal, lang, breed en/of kort?

[TTC 1.564]

Op 1-7-2023 om 18:49 zei Hopper:

Je bent blijven hangen in de gesprekjes , vermoed ik zo maar.

Dat een kunstenaar niet de mening van een psycholoog zou kunnen veranderen, lijkt tegengesproken te kunnen worden door de relatie tussen Dali en Freud. Maar dan dienen we mi ook de context correct weer te geven, in dit geval de eerder 'negatieve' kijk van Freud op het surrealisme. Althans, in hoeverre dat ik er zelf iets van begrijp, en misschien nu net als 'eigen' hieraan op zich redelijk vaag en mistig, verwarrend alleszins.

[TTC 1.564]

Op 4-4-2026 om 01:03 zei Tomega:

De waarheid laat zich alleen in een hoekje drijven, als er een hoekje voor wordt gecreëerd. Dat hoekje zal zelf dus wel waarheid kunnen zijn, maar wat het klemzet is mogelijk slechts een waarheid zonder volledige context of zicht. En zo is het ook met licht. Licht legt eigenlijk geen afstand af, en materie wel. Want licht is de grote overbrugging die de bron oplegt maar die niet past in de tijd, waardoor de bron van het licht de materie in beweging zet zoals een botsing de kogelwieg van Newton in beweging zet: wat beweegt is zuiver materie en wat van de bron komt is zuiver de botskracht of lading die uitsluitend in de botsing zelf zichzelf in ware gedaante laat zien. Dat is technisch gesproken als botskracht in stilstand. Licht is energie van de bron en dat verandert voortdurend doordat het wordt getransformeerd naar beweging van deeltjes. En lichtsnelheid is in werkelijkheid snelheid van de deeltjes die de bronenergie overdragen naar de volgende botsing. En de conclusie is dat licht niets is zonder een systeem en zonder ordening en zwart-witte moraal. Want licht is als lading, het kan ook kortsluiting geven en lekstromen hebben en totaal de verbinding met de bron verliezen.

Een estuarium is een verbrede, veelal trechtervormige monding van een rivier, waar zoet rivierwater en zout zeewater vermengd worden en zodoende brak water ontstaat, en waar getijverschil waarneembaar is.

[TTC 1.564]

Op 18-2-2026 om 16:28 zei Hopper:

Omdat de mens het ingewikkeld maakt is het Zelf met wereld-beleving aan gedaan wat het Zelf niet is.  En dat terwijl Christus reeds 2000 jaar geleden leerde om weer te zijn als de kinderen.  Rare jongens, die mensen.  Zo ingewikkeld is het toch niet om weer te zijn als de kinderen?  Een kind kan de was doen.

De laureaat van de Socratesbeker 2026 is inmiddels bekend, het is Alicja Gescinska voor haar boek 'Vrouwen in duistere tijden' geworden. De Socratesbeker wordt jaarlijks toegekend aan de auteur van het meest urgente, oorspronkelijke en prikkelende Nederlandstalige filosofieboek van het voorgaande jaar.

[TTC 1.564]

Op 1-7-2023 om 13:06 zei Hopper:

Bedachte ethiek is geen ethiek.

De term postimpressionisme verwijst naar een verscheidenheid aan stijlexperimenten die vanaf 1886 voortkwamen uit het impressionisme, waaronder het neo-impressionisme, het cloisonnisme, het synthetisme en later het fauvisme.

[TTC 1.564]

Op 18-2-2026 om 18:33 zei Figulus:

Heel simplistisch en zelfverheven. Romantiseren van kinderen om te vluchten voor de realiteit. Wat een stupide oplossing. Bijzonder kinderachtig.

Mits een beetje verbeeldingskracht doet e-mail zonder streepje een beetje denken aan Kintsugi, de appreciatie en/of interpretatie zoals altijd volstrekt subjectief.

[TTC 1.564]

Op 1-7-2023 om 17:19 zei Hopper:

Alleen het 'denken' kan hulpvragen bedenken.  Konden we dat denken maar eens een halt toeroepen, dan zouden de hulpvragen ook verstommen.

Van de volmaakte onafheid is het vertrek onvermijdelijk, het gestuntel tevergeefs.

[IKBENANDERS 2]

Op 28-3-2026 om 08:21 zei TTC:

Volgens Eugene Gendlin is een 'gevoeld gevoel' heel anders dan 'voelen' in de zin van emoties, het is iemands lichamelijk bewustzijn van een voortdurend levensproces.

Ik weet niet of je ooit de techniek van Gendlin hebt geoefend (ik wel), maar waar Gendlin het over heeft is wat hij noemt ‘felt sense’. Het Nederlandse woord dat daar het dichtst bij komt is ‘aanvoelen’: ‘Ik voel aan dat het wel eens afgrond zou kunnen zijn die ik in mijn gevoel-lijf gewaar wordt’ enz.

[TTC 1.564]

20 minuten geleden zei IKBENANDERS:

Ik weet niet of je ooit de techniek van Gendlin hebt geoefend (ik wel), maar waar Gendlin het over heeft is wat hij noemt ‘felt sense’. Het Nederlandse woord dat daar het dichtst bij komt is ‘aanvoelen’: ‘Ik voel aan dat het wel eens afgrond zou kunnen zijn die ik in mijn gevoel-lijf gewaar wordt’ enz.

Dat is wat hij ook zegt, als een voortdurend levensproces.

[IKBENANDERS 2]

1 uur geleden zei TTC:

Dat is wat hij ook zegt, als een voortdurend levensproces.

Wel leuk om te vermelden is dat er ook zo iets bestaat als ‘Felt meaning’.

[TTC 1.564]

2 minuten geleden zei IKBENANDERS:

Wel leuk om te vermelden is dat er ook zo iets bestaat als ‘Felt meaning’.

Geen idee of dat leuk is, je spreekt immers over een afgrond.

[IKBENANDERS 2]

7 minuten geleden zei TTC:

Geen idee of dat leuk is, je spreekt immers over een afgrond.

Hm. ‘Felt meaning’ is meer iets ‘aanvoelen’ in het denken. Deze term is afkomstig van Claire Petitmengin.

Oefening: ‘We nemen een woord in ons bewustzijn, een woord zoals we dat in de dagelijkse omgang gebruiken. … Laten we onze stille aandacht in dit geval op het woord GROOT richten. Eerst gebeurt er niets. Na enige tijd wordt ons bewustzijn iets donkerder, een teken dat er verandering op til is. En dan gebeurt er iets wonderlijks, iets dat ons tot nu toe alleen in abstracte vorm vertrouwd is. Het woord/begrip ‘blijft niet bij de pakken neer zitten’, het komt uit zichzelf in beweging, het gaat over tot zelf-dynamisering, het begint zich met andere begrippen te verbinden. Iedere enigszins bewuste denker is zich bewust van het resultaat daarvan, maar als je je denken gaat observeren, word je je bewust van het proces. Het ‘iets donkerder’ worden van je bewustzijn, van je innerlijke cognitieve ruimte, duidt aan dat je binnengaat in een naastliggende bewustzijnslaag, de laag van de denk bewegingen, beeldbewegingen.’ (Willem Daub, De filosofie van de vrijheid … DOEN!).

[TTC 1.564]

8 minuten geleden zei IKBENANDERS:

Hm. ‘Felt meaning’ is meer iets ‘aanvoelen’ in het denken. Deze term is afkomstig van Claire Petitmengin. Oefening: ‘We nemen een woord in ons bewustzijn, een woord zoals we dat in de dagelijkse omgang gebruiken. … Laten we onze stille aandacht in dit geval op het woord GROOT richten. Eerst gebeurt er niets. Na enige tijd wordt ons bewustzijn iets donkerder, een teken dat er verandering op til is. En dan gebeurt er iets wonderlijks, iets dat ons tot nu toe alleen in abstracte vorm vertrouwd is. Het woord/begrip ‘blijft niet bij de pakken neer zitten’, het komt uit zichzelf in beweging, het gaat over tot zelf-dynamisering, het begint zich met andere begrippen te verbinden. Iedere enigszins bewuste denker is zich bewust van het resultaat daarvan, maar als je je denken gaat observeren, word je je bewust van het proces. Het ‘iets donkerder’ worden van je bewustzijn, van je innerlijke cognitieve ruimte, duidt aan dat je binnengaat in een naastliggende bewustzijnslaag, de laag van de denk bewegingen, beeldbewegingen.’ (Willem Daub, De filosofie van de vrijheid … DOEN!).

Interessant, krijg je dan ook geen contrast of frictie met wat sommigen angst voor vrijheid noemen? 

[Hopper 840]

....We nemen een woord in ons bewustzijn....

 

Ik ben benieuwd hoe iemand die kunst verstaat.  

....Laten we onze stille aandacht ....

 

Is er dan ook luidruchtige aandacht?

....Na enige tijd wordt ons bewustzijn iets donkerder...

 

Bewustzijn die donkerder wordt?!?  Zoiets als bewustzijn die een donderwolk wordt?

...Het ‘iets donkerder’ worden van je bewustzijn, van je innerlijke cognitieve ruimte, duidt aan dat je binnengaat in een naastliggende bewustzijnslaag, de laag van de denk bewegingen, beeldbewegingen.’...

 

Laagjes bewustzijn lijkt mij zoiets als een taart, die heeft ook laagjes;-)

Amusant is het wel hier.  Naast dat we een Vlaamse garagist hebben, hebben we nu ook een promotie van Willem Daub.  

1 uur geleden bewerkt door Hopper

[IKBENANDERS 2]

8 minuten geleden zei Hopper:

....We nemen een woord in ons bewustzijn....

 

Ik ben benieuwd hoe iemand die kunst verstaat.  

....Laten we onze stille aandacht ....

 

Is er dan ook luidruchtige aandacht?

....Na enige tijd wordt ons bewustzijn iets donkerder...

 

Bewustzijn die donkerder wordt?!?  Zoiets als bewustzijn die een donderwolk wordt?

...Het ‘iets donkerder’ worden van je bewustzijn, van je innerlijke cognitieve ruimte, duidt aan dat je binnengaat in een naastliggende bewustzijnslaag, de laag van de denk bewegingen, beeldbewegingen.’...

 

Laagjes bewustzijn lijkt mij zoiets als een taart, die heeft ook laagjes;-)

Amusant is het wel hier.  Naast dat we een Vlaamse garagist hebben, hebben we nu ook een promotie van Willem Daub.  

Een andere oefening uit hetzelfde boek: ‘Neem het begrip GROOT. Neem dit om te beginnen in je ‘normale’ abstracte bewustzijn. Zet je ‘normale’ geconcentreerde aandacht om in een aanschouwende modus. Het begrip trekt nu uit zichzelf andere begrippen aan, zoals VER, WIJD, of UITGESTREKT, maar bijvoorbeeld ook GROOTS of GROOTMOEDIG. Er voegen zich ook beelden bij, zoals een groot gebouw, de Eiffeltoren, de zee of het uitspansel. We noemen dat ‘associaties’ en dat is niet per se verkeerd, maar waar het hier om gaat is iets anders, namelijk de manier waarop het begrip zich uit zichzelf ontwikkelt. In woorden ontwikkelt het begrip zich bijvoorbeeld uit zichzelf als GROOT, GROTER, GROOTST. In beelden gaat dat zo ongeveer als volgt (de beschrijving kan hier uiteraard alleen suggestief zijn): je bewustzijn ontploft in een licht explosie naar het oneindige, verdwijnt naar boven toe, en komt dan van onder je uit het oneindige terug als een diepzwart samengekrompen punt, vergezeld van het woord KLEIN.’ (Willem Daub, De filosofie van de vrijheid … DOEN!’).

p.s. Het verrast mij dat de naam Willem Daub hier enige herkenning oproept.

[Hopper 840]

2 minuten geleden zei IKBENANDERS:

 

p.s. Het verrast mij dat de naam Willem Daub hier enige herkenning oproept.

Het roept geen herkenning op.  Willem is auteur van "Het observeren van het denken", wat betekent dat Willem geen notie heeft van het woord 'observeren'.  (onderscheidingsvermogen)

[IKBENANDERS 2]

7 minuten geleden zei Hopper:

Het roept geen herkenning op.  Willem is auteur van "Het observeren van het denken", wat betekent dat Willem geen notie heeft van het woord 'observeren'.  (onderscheidingsvermogen)

Ow. OK. Laat ik me dan zeggen: Het verrast me dat je dit werk van deze auteur kent. Heb je meer info over hoe Willem hier dan tegen aankijkt?

1 uur geleden bewerkt door IKBENANDERS

[TTC 1.564]

6 minuten geleden zei Hopper:

Het roept geen herkenning op.  Willem is auteur van "Het observeren van het denken", wat betekent dat Willem geen notie heeft van het woord 'observeren'.  (onderscheidingsvermogen)

Witte en bleke bosvogeltjes kunnen niet vliegen, soms worden ze ook verward. Het zuivere wit van de bloemen en de lange, spitse bladeren van het wit bosvogeltje zijn echter een duidelijk kenmerk.

[Hopper 840]

2 minuten geleden zei IKBENANDERS:

Ow. OK. Laat ik me dan zeggen: Het verrast me dat je dit werk van deze auteur kent.

Ik ken niet een specifieke auteur, ik ken het onderscheid tussen zintuigelijk waarnemen en geestelijk waarnemen.  Dan weet je altijd waar het over gaat.   Kennen , waarnemen, onderscheiden, observeren zijn allemaal woorden voor hetzelfde.

[TTC 1.564]

Zojuist zei Hopper:

Ik ken niet een specifieke auteur, ik ken het onderscheid tussen zintuigelijk waarnemen en geestelijk waarnemen.  Dan weet je altijd waar het over gaat.   Kennen , waarnemen, onderscheiden, observeren zijn allemaal woorden voor hetzelfde.

Ja, het gaat dan ook om onderscheidingsvermogen, waarbij heel soms de afbakening van een context handig is.

[IKBENANDERS 2]

Zojuist zei Hopper:

Ik ken niet een specifieke auteur, ik ken het onderscheid tussen zintuigelijk waarnemen en geestelijk waarnemen.  Dan weet je altijd waar het over gaat.   Kennen , waarnemen, onderscheiden, observeren zijn allemaal woorden voor hetzelfde.

Heb jij persoonlijk ervaring met zintuigelijk vs. bovenzintuigelijk (geestelijk) waarnemen? Het laatste is mij niet gegeven.

[Hopper 840]

Citaat

In zijn Filosofie van de Vrijheid stelt Rudolf Steiner: ‘Voor iedereen echter
die in staat is het [eigen] denken te observeren – en met een beetje goede
wil is ieder normaal ontwikkeld mens daartoe in staat – is deze observa-
tie de belangrijkste die hij kan doen.’ (Steiner 2003: 40). 

Citaat

Zonder op de details van het voorgaande in te kunnen gaan volgen we
Crowell in de tweede negen pagina’s. Daarin sluit hij aan bij Hannah Arendt,
die onderscheid maakt tussen kennen (Erkennen, cognitie) en denken. 

De denkende mens denkt, de kennende mens kent, maar de kennende mens zal zich nooit bewust'zijn van het denken.

[TTC 1.564]

Zojuist zei Hopper:

De denkende mens denkt, de kennende mens kent, maar de kennende mens zal zich nooit bewust'zijn van het denken.

Iets lastiger wordt het binnen het pragmatische waarheidsconcept, maar dat is te alledaags.

[IKBENANDERS 2]

2 minuten geleden zei Hopper:

Zonder op de details van het voorgaande in te kunnen gaan volgen we
Crowell in de tweede negen pagina’s. Daarin sluit hij aan bij Hannah Arendt,
die onderscheid maakt tussen kennen (Erkennen, cognitie) en denken. 

Willem Daub:  ‘wat Kant Verstand noemde en Hannah Arendt Erkennen⁠’.

59 minuten geleden bewerkt door IKBENANDERS

[TTC 1.564]

2 minuten geleden zei IKBENANDERS:

Willem Daub:  ‘wat Kant Verstand noemde en Hannah Arendt Erkennen⁠’.

Je vroeg om een afgrond, veel sterkte.

[IKBENANDERS 2]

18 minuten geleden zei Hopper:

In zijn Filosofie van de vrijheid stelt Rudolf Steiner: ‘Voor iedereen echter die in staat is het denken te observeren – en met een beetje goede wil is ieder normaal ontwikkeld mens daartoe in staat – is deze observatie de belangrijkste die hij kan doen.’ (Steiner 2003, p. 40).

Ná dit citaat staat in De filosofie van de vrijheid … DOEN! (Willem Daub, VOK, 2025) :

“Vandaag de dag is de overtuiging gemeengoed dat introspectie geen betrouwbare kennis kan opleveren, maar deze wordt niet door iedereen gedeeld. In het bijzonder blijkt dit uit een viertal betrekkelijk recente teksten, namelijk Bayne en Montague (2011), Breyer en Gutland (2016), Petitmengin (2007), of Strube (2010). De auteurs van deze teksten beweren dat er in ons actieve denken elementen te observeren zijn met een eigen fenomenologie, één die niet zintuiglijk van oorsprong is. Deze fenomenologie verdient daarom de benaming ‘cognitieve fenomenologie’ en moet worden onderscheiden van wat we ‘sensorische fenomenologie’ zouden kunnen noemen.

Dat onderscheiden is geen sinecure. Steven Crowell heeft daar twee keer negen pagina’s voor nodig (2016, p. 183, What Is It to Think?). In de eerste negen volgt hij Husserl en onderscheidt eerste-orde denken (object-gericht) en tweede-orde denken (op de eigen denkactiviteit gericht, zoals bij het observeren van het denken ook gebeurt). Daarbij komt hij over het begrip ‘betekenis’ tot de volgende conclusie (2016, p. 192): ‘De cognitieve fenomenologie op dit tweede[-orde] niveau zou net zomin controversieel moeten zijn als de fenomenologie van sensorische, kinesthetische en affectieve “qualia” op het eerste [-orde] niveau. Betekenis is de “quale” van de ervaring van waarheid.’

Zonder op de details van het voorgaande in te kunnen gaan, volgen we Crowell in de tweede negen pagina’s. Daarin sluit hij aan bij Hannah Arendt, die onderscheid maakt tussen kennen (Erkennen, cognitie) en denken. Het kennen is volgens haar die eerste-orde, object-gerichte, zintuiggebonden activiteit die de waarnemingswereld constitueert en categoriseert. Denken is een veel vrijere activiteit, die zich opent voor gehelen, voor de totaliteit van alle mogelijke begripssamenhangen. Het is die zintuigvrije, ‘luisterende’ denkactiviteit die zij beschrijft en die ze deelt met Petitmengin (2007) en met wat ik hieronder als het observeren van het denken probeer aan te duiden.

Meer concreet is daarvan het idee dat zich achter het discrete, lineair-argumentatieve denken waar we mee vertrouwd zijn altijd continue beeldprocessen afspelen en dat dit een ander soort innerlijke beelden zijn dan de zintuiglijke reminiscenties of associaties waar de sensorische fenomenologie betrekking op heeft. Dit andere soort beeldervaren in het denken verdient onze aandacht: het kan de lineaire argumentaties waaraan we gewend zijn niet vervangen, maar deze wel verrijken.

Hoe gaat het observeren van het denken in haar werk? Bij het observeren van het denken moet je ten eerste het gebruikelijke onderscheid tussen een denkend subject en een te kennen object loslaten. Jijzelf en de door jou te observeren denk-act zijn immers geen twee onderscheiden entiteiten.

Ten tweede moet je omschakelen van een categoriserende en asserterende naar een vragende, ontvankelijke denkhouding. Observeer je zo enige tijd volkomen wakker, maar innerlijk zwijgend een denkspoor, dan zul je zien dat dit zich oprekt als onder een tijd-lens en dat het eidetisch wordt – dat er zich beelden gaan tonen. Laat me dit aan de hand van een paar voorbeelden toelichten.

Neem het begrip GROOT. Neem dit om te beginnen in je ‘normale’ abstracte bewustzijn. Zet je ‘normale’ geconcentreerde aandacht om in een aanschouwende modus. Het begrip trekt nu uit zichzelf andere begrippen aan, zoals VER, WIJD, of UITGESTREKT, maar bijvoorbeeld ook GROOTS of GROOTMOEDIG. Er voegen zich ook beelden bij, zoals een groot gebouw, de Eiffeltoren, de zee of het uitspansel. We noemen dat ‘associaties’ en dat is niet per se verkeerd, maar waar het hier om gaat is iets anders, namelijk de manier waarop het begrip zich uit zichzelf ontwikkelt. In woorden ontwikkelt het begrip zich bijvoorbeeld uit zichzelf als GROOT, GROTER, GROOTST. In beelden gaat dat zo ongeveer als volgt (de beschrijving kan hier uiteraard alleen suggestief zijn): je bewustzijn ontploft in een licht explosie naar het oneindige, verdwijnt naar boven toe, en komt dan van onder je uit het oneindige terug als een diepzwart samengekrompen punt, vergezeld van het woord KLEIN.

Of neem de logische afleidingsregel modus ponens. Bij het denken van de abstracte vorm hiervan (‘zijn P → Q en P afleidbaar, dan is ook Q afleidbaar’), gebeurt niet veel. Bij een concrete vorm, waarin de twee premissen ‘Is iemand een mens, dan is hij sterfelijk’, ‘Socrates is een mens’ worden gevolgd door de conclusie ‘Socrates is sterfelijk’, ontvouwt zich een interessanter beeld dat we misschien het best kunnen karakteriseren als een beweeglijk Venn-diagram. Een lichte, bijna alomvattende ruimte opent zich. Linksboven openbaart zich als in een tekstballon, meer gevoelsmatig dan volledig als tekst: ‘Alle mensen hebben eigenschappen’. Daaronder staat een opsomming, waarvan het eerste item benadrukt wordt, namelijk ‘Sterfelijk’. Helemaal rechtsonder verschijnt een klein donker bolletje met de naam ‘Socrates’, daaronder net zo als bij de opsomming het ene woordje ‘Sterfelijk’. Daarbij voegt zich dan de gevoelsgedragen begripsinhoud (Felt Meaning) in statu nascendi: ‘Modus Ponens maakt de inclusierelatie expliciet.’ Dan richt je je aandacht zo dat het duale begrip observeerbaar kan worden. Modus Ponens bevindt zich in een lichte bewustzijnsruimte; daarin vormt zich nu een donkere kern. Die donkere kern wordt beweeglijk, als een soort walnoot werpt die zijn schalen af en daar staat INDUCTIE. Inderdaad, Modus Ponens is een vorm van DEDUCTIE, de gedachtengang gaat van het algemene naar het bijzondere; bij INDUCTIE gaat die van het bijzondere naar het algemene.

Je kunt zulke denkprocessen op je eentje proberen te observeren, maar veel productiever is het om dit gezamenlijk te doen, in groepsverband. Dan moet je op zoek gaan naar de objectieve elementen die zich geleidelijk aan in de procesgang ontvouwen. Een daarvan hebben we bij het voorbeeld van GROOT al gezien, namelijk dat het gehele denkproces bestuurd lijkt te worden door de wetten van de projectieve meetkunde [In tegenstelling tot de klassieke Euclidische meetkunde (waar concepten als afstand en hoeken centraal staan), richt projectieve meetkunde zich uitsluitend op de onderlinge relaties tussen punten en lijnen.]. Voor wie daarmee niet vertrouwd is, de projectieve meetkunde is algemener dan de Euclidische meetkunde, omdat ze het oneindige omvat. Verder is ze door en door duaal, elke stelling waarin een punt voorkomt kun je vervangen door eenzelfde stelling rond een vlak. Die allesdoordringende dualiteit maakte haar ook geschikt om het golf-deeltje dualisme in de kwantummechanica te beschrijven. Die is oorspronkelijk door Paul Dirac in deze aanschouwelijke meetkundige vorm geformuleerd. Later werd dit vertaald in de lineaire algebra en daarmee is het beeldkarakter verloren gegaan.

Het voorgaande levert dan hypothesen als de volgende op: elk denkproces gaat in zeven fasen door vier lagen. Een abstract begrip (1) ontwikkelt zich in een beweeglijk beeld (2), dat in een specifiek gebaar, geste (3) uit het bewustzijn verdwijnt in een diepere laag (4), in het duale gebaar terugkeert (5), het meetkundig duale beeld toont (6) en zich dan als het duale woord (7) in je ‘normale’ abstracte bewustzijn manifesteert (GROOT keert terug als KLEIN).

Als je je bewustzijnsonderzoek niet met een begrip begint, maar met een onderzoeksvraag, dan kan die in fase (5) terugkeren als een nieuw inzicht. (Dat wordt ook beschreven in Theory U van Otto Scharmer, die deze denkprocessen geëxternaliseerd heeft tot een groepsproces.) Het is een veel beschreven moment in ons denkproces dat kunstenaars en wetenschappers goed kennen. Het is een niet zozeer emotioneel als wel een met objectief waarheidsgevoel doordrongen in verschijning treden van een nieuw inzicht. Fysicus Richard Feynmann stelt dat zo’n nieuw inzicht als waar voelt, het inzicht is reeds aanwezig, al moeten de formules nog worden uitgeschreven. Claire Petitmengin noemt zo’n gebeuren een Felt Meaning, een Betekenisgeladen Gevoel.

Waarom wordt de hierboven beschreven beeldfase in het denken zo stelselmatig veronachtzaamd? Eeuwenlang heeft in de natuurwetenschap bijvoorbeeld gegolden dat je beschrijvingen algebraïsch moesten zijn, beeldloos. Maar ook veel Oosterse meditaties sluiten beelden uit. Het zou zomaar kunnen zijn dat dit alles een belemmering heeft opgeworpen tegen het juiste begrip van beelden in ons denken en dus een belemmering tegen een juist inzicht in onze denkprocessen.”

42 minuten geleden bewerkt door IKBENANDERS