Alle religies zijn eigenlijk hetzelfde?

[Tortelduif 11]

Alle religies zijn eigenlijk hetzelfde?

Een prachtig idee. Vooral als je begint met precies die religies die toevallig goed in je theorie passen.

Jodendom, christendom, islam, hindoeïsme, boeddhisme — kijk eens aan: overal zit wel iets in over het goddelijke, spiritualiteit, moraal en de menselijke zoektocht naar betekenis. Dus concluderen we dat ze eigenlijk allemaal naar dezelfde werkelijkheid verwijzen.

Probleem opgelost.

Nou ja… bijna.

Want dan komen de religies die niet zo netjes in het plaatje passen. De talloze traditionele religies van inheemse volkeren bijvoorbeeld. Religies waarin voorouders, geesten, dieren, natuurkrachten en verschillende bovennatuurlijke wezens een rol spelen en waarin het westerse concept van één universele God helemaal niet centraal hoeft te staan.

Oeps.

Geen probleem natuurlijk. Dan definiëren we God gewoon zo ontzettend abstract dat uiteindelijk alles eronder valt.

God is dan niet meer noodzakelijk een godheid, maar "het goddelijke", "het Ene", "de ultieme werkelijkheid", "bewustzijn" of gewoon iets waarvan niemand precies kan uitleggen wat het is.

En voilà: alle religies zijn weer hetzelfde.

Het is eigenlijk een geniale methode. Je neemt duizenden verschillende religieuze tradities, haalt alle tegenstrijdigheden eruit, gooit de specifieke leerstellingen weg, negeert de tradities die niet in je model passen en houdt uiteindelijk een begrip over dat zo vaag is dat niemand er nog bezwaar tegen kan maken.

Daarna verklaar je dat je de gemeenschappelijke waarheid van alle religies hebt ontdekt.

Dat vind ik misschien nog wel het mooiste eraan.

Je vertelt miljarden mensen die al duizenden jaren hun eigen religieuze tradities ontwikkelen:

"Jullie denken allemaal dat jullie iets anders geloven, maar gelukkig heb ik ontdekt dat jullie eigenlijk hetzelfde geloven."

Wat een buitengewone vorm van bescheidenheid.

En mocht er ergens ter wereld nog een religieuze traditie bestaan die niet in het model past, dan is dat natuurlijk geen probleem.

Die hebben we gewoon nog niet voldoende geabstraheerd.